شروع خاطره سفر | قطب مینار
در سفر به دهلی هند، تصمیم گرفتم درباره یک بنای تاریخی خاص با شما به اشتراک بگذارم. در مجموعه باستانی قطب مینار در دهلی یک ستون آهنی قرار گرفته که قدیمیترین ستون آهنی موجود در جهان محسوب میشود. طول آن حدود هفت متر است و وزن تقریبی آن شش تن تخمین زده میشود. بنا به گمان مورخان این ستون حدود ۱۶۰۰ سال پیش، بین سالهای ۳۷۶ تا ۴۱۵ میلادی، به دستور پادشاهی به نام چاندراگوپتای دوم ساخته شد.
چاندراگوپتای دوم، ملقب به "ویکرامادیتیا"، فرمانروایی بود که امپراتوری گوپتا را به اوج شکوفایی فرهنگی و قلمرویی خود رساند و عصر طلایی هند را تجسم بخشید.
برای اطلاعات دقیق و مفصلتر میتوانید به صفحه اختصاصی او در دانشنامه بریتانیکا مراجعه کنید
راز ماندگاری ستون آهنی در گذر قرنها
شگفتی اصلی این ستون، مقاومت آن در برابر زنگزدگی است. با وجود آبوهوای نمدار و شرجی دهلی، این ستون پس از ۱۶۰۰ سال همچنان پابرجا و سالم مانده است. سه عامل کلیدی در این مقاومت شگفتانگیز نقش دارند می توان به موارد زیر اشاره کرد:
- وجود سرباره و اکسید آهن کاهشنیافته
- میزان بالای فسفر در سطح فلز
- تناوب خشک و نمدار شدن هوا.
روایت کتیبههای باستانی: حماسهای بر فلز
بر روی ستون، کتیبههایی دیده میشود که مربوط به دورههای مختلف تاریخی است. از قدیمیترین کتیبههای حکشده بر روی ستون، مطالب زیر به دست میآید:
سفر ستون از زادگاهش به دهلی
شواهد تاریخی نشان میدهد این ستون در ابتدا در دهلی نبوده و بعدها به این مکان منتقل شده است. یکی از فرضیههای معتبر میگوید این انتقال توسط پادشاه آنانگپال، بنیانگذار شهر دهلی، انجام شده است.
آسیبی تاریخی: ردپای نادرشاه بر پیکر ستون
بخشی از ستون به دلیل شلیک گلوله توپ به شکل خطی افقی آسیب دیده است. هیچ شاهد تاریخی برای دلیل این آسیب وجود ندارد اما عموما مورخان پذیرفته اند که این کار توسط نادر شاه افشار، پادشاه ایران انجام شد. چرا که ستون به عنوان مظهری از هندوییسم در یک محوطه اسلامی حاوی مسجد و مناره قرار دارد و نادر این را جایز نمی دانست. البته ظاهرا با شلیک توپ بخش هایی از مسجد قوهالاسلام در نزدیکی ستون آسیب دید که به همین دلیل نادر دستور شلیک های بعدی را صادر نکرد.
